บาร์ฐกถา - Kin, Kindness and Cooperation: วิวัฒนาการแห่งการเกื้อกูล

บาร์ฐกถาครั้งที่ 15 ชวนคุณมาคลี่คลายคำถามสำคัญของวิวัฒนาการ คำถามที่อาจฟังดูง่าย แต่ทำเอานักชีววิทยาปวดหัวมาหลายชั่วอายุคน “ทำไมสิ่งมีชีวิตจึงช่วยเหลือกัน ทั้งที่บางครั้งตัวเองไม่ได้อะไรกลับมาเลย?” [สิ่งที่ชวนคุยใน Session นี้] • Kin Selection: ทำไมสิ่งมีชีวิตจึงมักช่วยครอบครัวและเครือญาติ? หรือธรรมชาติกำลังบอกว่า “ญาติกัน ช่วยกันหน่อย” สำรวจตัวอย่างจากสังคมผึ้ง ซึ่งสมาชิกในรังมีความใกล้ชิดทางพันธุกรรมกันอย่างน่าสนใจ • Cooperation Beyond Family: เมื่อความช่วยเหลือไม่ได้จำกัดอยู่แค่ญาติพี่น้อง แล้วปลาต่างสายพันธุ์กับค้างคาวที่ไม่ได้เป็นญาติกันจะช่วยเหลือกันไปทำไม? พฤติกรรมที่ดูเหมือน “ทำดีโดยไม่หวังผล” มีเงื่อนไขอะไรซ่อนอยู่ หรือธรรมชาติมีระบบตอบแทนบุญคุณ เพียงแต่ยังไม่มีระบบสะสมแต้ม • From Genes to Human Culture: สำรวจเหตุผลเบื้องหลังการเกื้อกูลของมนุษย์ ตั้งแต่การช่วยครอบครัวและคนในกลุ่ม ไปจนถึงการกุศลที่มอบให้คนแปลกหน้า พร้อมชวนมองทั้ง nepotism หรือการใช้เส้นสาย และ charity หรือการกุศล ผ่านเลนส์ของวิวัฒนาการและวัฒนธรรม เพราะบางครั้งเส้นแบ่งระหว่าง “ช่วยญาติ” กับ “ใช้เส้น” ก็อาจบางพอๆ กับเส้นด้าย • The Cheater Problem: ที่ไหนมีความร่วมมือ ที่นั่นอาจมีผู้ฉวยประโยชน์ ตั้งแต่ปรสิตในธรรมชาติ ไปจนถึงผู้ที่รับอย่างเดียวแต่ไม่ยอมให้ แล้วระบบความเกื้อกูลจะรับมือกับสายพันธุ์นักเอาเปรียบเหล่านี้ได้อย่างไร? [Meet Our Speaker] Session นี้ได้รับเกียรติจาก ผศ. ดร.ณัฐพจน์ วาฤทธิ์ อาจารย์ประจำภาควิชาชีววิทยา คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มาชวนเราสำรวจวิวัฒนาการของการเกื้อกูลกัน ตั้งแต่ผึ้ง ปลา และค้างคาว ไปจนถึงมนุษย์ สิ่งมีชีวิตที่พัฒนาทั้งความร่วมมือ วัฒนธรรม และความสามารถในการตั้งคำถามว่า “งานนี้ใครรับผิดชอบ?” [Details and Agenda] 🎟 บัตร Early Nerd 590 บาท | วันนี้ - 20 กันยายน หรือจนกว่าจะหมด (รวมเครื่องดื่ม 1 แก้ว) 🎟 บัตร Procrastinated Nerd 650 บาท (รวมเครื่องดื่ม 1 แก้ว) 🅿️ จอดรถได้ที่ Emporium (อาจมีค่าใช้จ่าย) 🗓 วันอาทิตย์ที่ 27 กันยายน 2569 📍 Mutual Bar (BTS Phrom Phong) 18:15 - Door open (ลงทะเบียนและรับเครื่องดื่ม) 18:40 - Opener 18:45 - Lecture and Q&A 20:00 - After class mingle (จิบเครื่องดื่มและพูดคุยกันต่อตามอัธยาศัย) Note: เตรียมอุปกรณ์มาจดให้พร้อม 📝 ทางทีมงานแนะนำให้ทานอาหารเย็นก่อนมา เพราะที่บาร์เสิร์ฟเพียงเครื่องดื่มเท่านั้น